In deze blog: een terugblik op de periode van start van het jaar tot herfstvakantie: wat gebeurde er in de klas, op school en op het gebied van professionele ontwikkeling. Ook kijken we naar het behandelen van gevoelige onderwerpen en praten over radicalisering.

1. Terugkijken

Van de start van het jaar tot aan de herfstvakantie is er op scholen en in de klassen veel gebeurd. Je staat daar niet altijd bij stil, en soms leef je van dag tot dag. Teacher Tapp probeert je elke dag om 16.30 even bewust stil te laten staan bij je werk, de afgelopen dag en soms bij de actualiteit.

In de herfstvakantie hebben we gevraagd om terug te kijken op de gehele periode van de start van het schooljaar tot herfstvakantie. Allereerst: wat heb je meegemaakt in de klas?

Op Twitter werden naar aanleiding van deze vraag mooie verhalen gedeeld van heldhaftige en koelbloedige acties met wespen en spinnen. Dieren in de klas zorgen vaak voor onrust, minder vaak in het mbo (Bij een AOC zijn ze natuurlijk vaak onderdeel van de les ­čÖé ). Leraren op het mbo geven in vergelijking met collega’s po, vo en so minder vaak aan hardop met de klas gelachen te hebben. Een mogelijke verklaring hiervoor zou kunnen liggen bij het gegeven dat lessen op het mbo deels online worden gegeven. Wellicht minder spontane interactie en minder ruimte tot lachen? De lat hoog leggen bij een leerling, en de leerling die die lat haalt komt in het vo, mbo en so minder voor. Wordt de lat niet hoog gelegd, of heeft de leerling de lat nog niet gehaald, en zien we met Kerst een ander beeld? We zullen deze vraag in de kerstvakantie herhalen!

We hebben naast gebeurtenissen in de klas ook gevraagd naar gebeurtenissen op school.

Een groot deel van de leraren heeft in elk geval een keer met een goed gevoel op de werkdag teruggekeken. Aan de andere kant heeft een groot deel ook wel eens geen tijd gehad om te lunchen of helemaal geen pauze gehad. Dit kan eenmaal voorgekomen zijn, maar ook een structureel probleem zijn. Hier zullen we in de toekomst verder in duiken. Verder zien we dat een groot deel van de leraren in het po en so met eigen geld materialen voor de klas heeft gekocht en dat leraren in het vo minder vaak trots zijn op hoe het team of de school iets heeft aangepakt.

Als laatste in onze set vragen betreft het eerste deel van het jaar vroegen we naar verschillende vormen van professionele ontwikkeling. Op Twitter kregen we wat reacties: dankbaarheid voor herinneren aan maken van afspraak voor functioneringsgesprek, reminder om iets te gaan vragen en scherp houden op wat je nog zou willen gaan doen.
De resultaten laten zien dat leraren in alle sectoren vakliteratuur hebben gelezen in dit eerste deel van het jaar. Leraren in het po hadden vaker een collega in de klas in vergelijking met andere sectoren, maar vroegen minder maak feedback aan leerlingen. Gezien de doelgroep ook wel te verwachten.

Zouden er onderdelen zijn die met kerst op 100 % staan? Of in de zomer?

2. Praten over gevoelige onderwerpen en radicalisering

In Frankrijk vond een afschuwelijke moord plaats op een leraar. In de dagen erna verschenen verschillende opiniestukken over en tips voor het bespreken van gevoelige onderwerpen en omgaan met radicalisering. Wij vroegen ons panel of ze aandacht hadden of zouden geven aan de gebeurtenis in Frankrijk, en ook of ze in het team hebben gesproken over de manier waarop ze op school aandacht (blijven) geven aan radicalisering.

Van de leraren die nog niet weten of ze aandacht gaan geven aan de moord op Samuel Paty, geeft bijna de helft aan in het team nog niet te hebben gesproken over aandacht voor radicalisering, maar het wel prettig te vinden als dit zou gebeuren. Misschien om te horen hoe collega’s het aanpakken, twijfels uit te spreken, pedagogische en didactische aanpakken uit te wisselen? Of om als school een beleid te bepalen?
In dit stuk bepleit Hessel Nieuwelink: “het bespreken van controversi├źle onderwerpen vergt daarom naast de nodige pedagogische kwaliteiten ook inhoudelijk vakmanschap.” Wij hebben hier niet naar gevraagd, maar dit is wel iets wat goed zou zijn om te gaan doen. W├ít doen leraren dan, hoe zeker voelen ze zich, en welke doelstelling hebben ze?
In het zelfde stuk geeft Nieuwelink aan dat bij het bespreken van controversiele onderwerpen de leraar inhoudelijke kennis moet hebben. “Leraren geschiedenis en maatschappijleer hebben hier dus een belangrijke rol. Veel kwesties die controverses met zich meebrengen behoren immers tot de kern van hun vakgebied.” Dit is ook terug te zien in onze resultaten, wanneer we de vo-groep splitsen op cluster.

De aantallen zijn klein, dus enige voorzichtigheid in de interpretatie is geboden. Van deze groep leraren, zijn het de leraren in het gamma-cluster waarvan de meerderheid zegt onderwerpen of thema’s die gevoelig kunnen liggen zonder aarzeling te behandelen. Dat is fijn, want dat is ook de inhoud van hun vak, blijkt ook uit het gegeven dat slechts 5 % aangeeft dat hun curriculum geen gevoelige onderwerpen bevat. Ter vergelijking dit is 31 % bij de beta-leraren.

Tot slot, kijkend naar ervaring geldt dat leraren met minder ervaringsjaren meer moeite hebben met het behandelen van gevoelige themas. Uiteraard kan dit tussen de sectoren verschillen, echter zijn hier momenteel nog niet voldoende deelnemers om dit te kunnen laten zien.

3. Tips

En zoals in elk blog: een overzicht van de tips die we in die week gaven.
De kracht van een goed verhaal
Column Peter Heerschop – Waar het in het onderwijs ├ęcht om gaat
Welkom bij de lab-les
Top onderwijsboeken
Meesterwerk #23 Radicalisering & Polarisatie bespreekbaar maken in het onderwijs
Teacher Tapp Blog: Tijd voor leerlingen en tijd voor vakantie
Kleine succesjes (met vallen en opstaan) zo vlak voor de herfstvakantie

  • Laatste wijziging in bericht:29 oktober 2020