52% van onze deelnemers uit het voortgezet onderwijs geeft aan dat er op school een tekort is aan bevoegde leraren (figuur 1). Bij deelnemers uit het primair onderwijs is dit 41%. Gebrekkige fysieke infrastructuur komt volgens 40% van de deelnemers in het primair en 45% in het voortgezet onderwijs voor. Een tekort aan lokalen geldt voor 43% van de Tappers uit het voortgezet onderwijs, en voor 31% uit het primair onderwijs.

Een meerderheid van de deelnemers in alle sectoren geeft aan belangrijk werk te doen, trots te zijn op wat ze doen, plezier te hebben, autonomie te hebben en te worden uitgedaagd (figuur 2). Een minderheid van de Tappers uit het primair, voortgezet en speciaal onderwijs geeft aan zelf te leren.

Figuur 1
Figuur 2

We vroegen onze deelnemers naar effectieve leraren. Eerst vroegen we ze te denken aan de meest effectieve leraar op school. Wat maakt dat jij vindt dat deze collega een effectieve leraar is?

Gesprekken met deze leraren is het nummer 1 antwoord in het primair onderwijs (figuur 3). In het voortgezet onderwijs is dit het nummer 2 antwoord, en staat leerlingen die vertellen dat het een goede leraar is op 1. 69% van de deelnemers kiest voor dit antwoord. In het primair onderwijs is dit slechts 29%. Goed onderwijs zien als je de klas bezoekt is het nummer 2 antwoord in het primair onderwijs, met 57%. In het voortgezet onderwijs krijgt deze optie 33%.

Figuur 3

Geïnspireerd door een van de leestips van de afgelopen week stelden we ook een open vraag: Wat typeert volgens jou een effectieve leraar? In de blog van Wils en Kirschner (waarin dezelfde vraag werd voorgelegd) werd geconcludeerd dat structuur, herhaling en feedback als zeer belangrijk worden gezien, alsmede vakinhoudelijke expertise. Maar het grootste deel van de antwoorden ging steeds in de richting van ofwel persoonlijkheidskenmerken van de leraar of het creëren van een warm leerklimaat.

We hebben nog geen tijd gehad om de antwoorden die wij kregen grondig te analyseren. Grof samengevat zien we de volgende opmerkingen:

  1. Pedagogisch sterk: Een effectieve leraar bouwt een goede band op met zijn leerlingen, is betrokken bij hun ontwikkeling en creëert een veilige en positieve leeromgeving.
  2. Didactisch bekwaam: Hij of zij geeft duidelijke instructies, weet de lesstof goed over te brengen en past verschillende didactische strategieën toe om leerlingen te motiveren en te stimuleren.
  3. Goed klassenmanagement: Een effectieve leraar heeft zijn klas goed onder controle, heeft duidelijke regels en verwachtingen en zorgt voor een gestructureerde en georganiseerde lesomgeving.
  4. Hoge verwachtingen: Hij of zij stelt hoge eisen aan de leerlingen en moedigt hen aan om het beste uit zichzelf te halen.
  5. Kennis en vakbekwaamheid: De leraar beschikt over diepgaande kennis van zijn vakgebied en weet deze kennis effectief over te brengen op de leerlingen.
  6. Flexibiliteit en differentiatie: Een effectieve leraar is in staat om zijn aanpak aan te passen aan de behoeften en verschillen tussen leerlingen, en differentieert zijn lesmethoden dienovereenkomstig.
  7. Reflectief en leergierig: Hij of zij staat open voor feedback, blijft zichzelf ontwikkelen en is bereid om te leren en te groeien als onderwijsprofessional.
  8. Positieve werksfeer: De leraar zorgt voor een positieve en stimulerende leeromgeving waarin leerlingen zich gewaardeerd voelen en gemotiveerd zijn om te leren.

We hebben hier nog niet gekeken naar de verhouding tussen de opmerkingen en of er inderdaad meer opmerkingen gemaakt worden over persoonlijkheidskenmerken van de leraar of het creëren van een warm leerklimaat, net zoals bij Wils en Kirschner (die zich weer baseerden op onderzoek van Watson en collega’s (2010)). De auteurs van de blog stellen ook dat het toepassen van effectieve principes weleens moeilijker kan zijn. Zij horen in gesprekken met leraren over dergelijke effectieve principes weleens de reactie ‘ik doe dat allemaal al’ of ‘dat is toch vanzelfsprekend? Op basis van een eerdere blog van dezelfde auteurs vroegen we al eerder naar de toepassing van zaken als voorkennis ophalen, modelleren, antwoorden van alle leerlingen controleren. Dit zijn namelijk concrete invullingen van zaken als ‘duidelijke instructies geven’.

Zelfstandig oefenen, voorkennis opfrissen, hardop nadeken en modelleren kwam bij ruim 90% van de deelnemers in het primair onderwijs voor in een of meer van de laatst 5 lessen (figuur 4). Antwoorden van alle leerlingen checken en uitgewerkte voorbeelden geven komt minder voor, maar wel nog bij een meerderheid van de deelnemers. In het voortgezet onderwijs komt alleen zelfstandig oefenen boven de 90%. Voorkennis opfrissen komt met 86% wel hoog. Hardop nadenken en uitgewerkte voorbeelden geven komen minder voor, maar wel nog bij een meerderheid van de deelnemers. Antwoorden van alle leerlingen checken krijgt geen meerderheid. Minder dan de helft van de deelnemers deed dit in 1 of meer van de afgelopen 5 lessen.

Figuur 4

Afgelopen week kregen leerlingen in het primair onderwijs het resultaat van de doorstroomtoets en hun definitieve advies. In de media verschenen wat berichten over zorgen over de toetsen. De resultaten kwamen niet altijd overeen met de schooladviezen.

De IEP en de Leerling in Beeld (CITO) worden onder de deelnemers van Teacher Tapp het meest gebruikt (figuur 5). We vroegen vervolgens door op de resultaten van de toets, en kruisten de resultaten met de vraag welke toets was afgenomen. We keken hierbij alleen naar de IEP en Leerling in Beeld. Een groot deel van de deelnemers uit het primair onderwijs kon de vragen over resultaten niet beantwoorden. Dit zijn de deelnemers die niet in de bovenbouw werken. Uiteindelijk hielden we 155 leraren over die met IEP hebben gewerkt, en 166 die met Leerling in beeld hebben gewerkt. Bij beide toetsen geeft de grootste groep deelnemers aan dat de resultaten bij een minderheid van de leerlingen afwijkt van het voorlopige advies en/of eerdere resultaten (figuur 6). Kijken we naar het bijstellen van het advies, dat heeft 97% van de IEP-gebruikers aan dan het advies voor (bijna) geen enkele leerling of een minderheid van de leerlingen het advies naar boven bijgesteld moest worden (figuur 7). Bij Leerling in Beeld is dit 76%.

Figuur 5
Figuur 6
Figuur 7

Elke dag geven we je een lees-, kijk-, of luistertip. En elke week verzamelen we de tips van de afgelopen week op onze blog! Dit zijn de tips van 16 tot en met 22 maart!

Je kunt de tips ook in de app opslaan! Handig voor wat je later nog wilt lezen of als je artikelen rondom een thema wilt verzamelen! Of, als je een lijst wilt hebben van wat je gelezen hebt! Let op: opslaan van een tip kan 24 uur, opgeslagen tips blijven uiteraard beschikbaar zolang jij wilt in de app.

Vergeten een tip op te slaan? Ze staan gelukkig gewoon in onze blog:

Blog Teacher Tapp NL
Zo verbeter je de sfeer onder de collega’s
Leerdoelen concreter maken met focusvragen
4 vuistregels voor een geslaagd oudercontact
Het vele is zelden goed
Het is allemaal zo vanzelfsprekend… (deel 2)
Backward design: wat is het, hoe gebruik je het, en waarom?
Conscious vs. unconscious reactivation: Navigating the pathways of memory consolidation

  • Bericht gepubliceerd op:23 maart 2024