Willen Tappers centrale toetsing wel of niet afschaffen, welke hervormingen zien ze het liefst, ervaren ze autonomie en wat vraagt een inspectiebezoek van een school?

In Vrij Nederland verscheen deze week online een bericht over de toetscultuur op scholen. Het was een dag gratis te lezen, en gelukkig konden we het die dag als leestip meegeven. Op basis van het artikel en enkele berichten op sociale media legden we Tappers deze stelling voor: Het onderwijs moet stoppen met iedere vorm van centrale/gestandaardiseerde toetsing (zoals de doorstroomtoets en het centrale eindexamen). We vroegen deelnemers om te antwoorden voor hun eigen sector.

In het primair onderwijs kiest de grootste groep (47%) voor Nee, 29% kiest voor Ja, en 24% weet het niet (figuur 1). In het voortgezet onderwijs kiest de meerderheid (73%) voor Nee, 12% voor Ja en 13% weet het niet. We zullen deze vraag opvolgen met een vraag over de kwaliteit van de huidige centrale toetsen!

Figuur 1

De afgelopen week verscheen De Staat van het Onderwijs, het jaarlijkse verslag van de Inspectie van het Onderwijs over wat er goed gaat in het onderwijs en waar verbeterpunten liggen. Voor de verschijning vroegen hoe groot de veranderingen zouden zijn als je het onderwijssysteem zou mogen hervormen (figuur 2). In het primair onderwijs zou 7% helemaal vanaf de grond opnieuw opbouwen, in het voortgezet onderwijs is dat 11%. Slechts een heel klein aantal Tappers zou alles laten zoals het nu is. Een meerderheid (53%) in het po kiest voor de middenweg, 3. Dat is ook de optie waar de grootste groep uit het vo voor kiest, maar dat is met 42% geen meerderheid.

We waren ook wel benieuwd welke verandering Tappers het liefst zien in hun werkomgeving. Die zijn vaak wat duidelijker te benoemen of voor je te zien dan hervormingen in het gehele onderwijssysteem. Uit onze opties konden maximaal 3 keuzes gemaakt worden (figuur 3).

In het primair onderwijs kiest 50% voor een onderwijsassistent, 42% kiest voor het creëren van (meer) visie en/of (meer) gezamenlijk gedragen aanpak en 32% kiest voor (meer) prioriteit geven aan professionalisering en ontwikkeling.

In de samenvatting van het sectorbeeld Primair Onderwijs van De Staat van het Onderwijs lezen we: “Voor de ontwikkeling van leerlingen is het essentieel dat scholen en besturen hun ambities ten aanzien van de kwaliteit van het onderwijs en de leerlingen hoog houden en deze, ondanks alles, niet aanpassen aan verslechterde omstandigheden. De versterking van het pedagogisch-didactisch handelen van leerkrachten en de (extra) ondersteuning van leerlingen verdient prioriteit. Strategisch scholingsbeleid kan hier positief aan bijdragen. Besturen kunnen scholen daarnaast sterker ondersteunen door meer zicht te houden op de uitvoering van ingezet beleid en scherper (bij) te sturen op de daadwerkelijke realisering hiervan.” Dat komt toch behoorlijk in de buurt van onze resultaten!

In het voortgezet onderwijs kiest 52% voor het creëren van (meer) visie en/of (meer) gezamenlijk gedragen aanpak, 33% voor (meer) prioriteit geven aan professionalisering en ontwikkeling en 31% voor een hoger salaris.

Het sectorbeeld van de Inspectie: “Het voortgezet onderwijs heeft het lastig. Leerlingen beheersen in steeds mindere mate de basisvaardigheden. De kwaliteit van het pedagogisch-didactisch handelen is niet vanzelfsprekend en het welzijn van de leerlingen staat onder druk. Tegelijk ervaren leraren en schoolleiders een hoge werkdruk en zijn de tekorten groot. In rapporten van zeer zwakke scholen schrijven inspecteurs geregeld dat er veel wisselingen zijn geweest in de schoolleiding, of woorden van gelijke strekking. Een stabiele schoolleiding, een goede kwaliteitszorg en een professionele kwaliteitscultuur kunnen ervoor zorgen dat de onderwijskwaliteit op peil blijft of liever, steeds verder verbetert.” Die visie en aanpak en de professionalisering die Tappers graag zien, lezen we hier ook terug.

Figuur 2
Figuur 3

Vrijheid en autonomie voor eigen lesinvulling is voor ongeveer 20% een gewenste verandering in de werkomgeving. In een onderzoek van de AOb kwam naar voren dat van de 700 deelnemers grofweg twee derde aangaf onvoldoende autonomie te ervaren. “De leraar zijn vak terug geven” en vertrouwen op de professionaliteit (en minder controle) zijn veel gehoorde geluiden, ook vaak in onze resultaten en blog. Maar, als we direct vragen naar ervaren professionele autonomie/vrijheid zien we dat een meerderheid dat in (zeer) sterke mate ervaart (figuur 4).
Kijken we naar autonomie rondom de manier waarop Tappers les geven, dan zeggen deelnemers uit het primair onderwijs in meerderheid dat er specifieke structuren zijn voor de lessen, of structuren die de voorkeur hebben (figuur 5). In het voortgezet onderwijs geeft 35% van de deelnemers aan volledige vrijheid te hebben, en 38% heeft richtlijnen en gedeelde taal, maar geen vaste structuren.

Figuur 4
Figuur 5

Toen het deze week toch vooral om de Staat van het Onderwijs ging, en wij nog geen tijd hadden gehad om het rapport te lezen, besloten we vragen te stellen over inspectiebezoeken (waar we ook visitaties en audits in het hoger onderwijs onder verstaan). Uit onze resultaten blijkt dat 37% van alle Tappers niet weet wanneer er voor het laatst een inspectiebezoek op hun huidige school plaatsvond, 1% geeft aan dat er nog nooit een inspectiebezoek heeft plaatsgevonden voor zover zij weten. Bij 27% heeft in dit lopende schooljaar een bezoek plaatsgevonden. Voor 16% was dit vorig schooljaar. 50% van de deelnemers geeft aan dat hun huidige school veranderingen heeft ingezet als gevolg van het meest recente inspectiebezoek, 17% zegt van niet, en 31% weet het niet.

Een inspectiebezoek vraagt altijd voorbereiding. Naar aanleiding van de Staat van het Onderwijs waren er (zoals eigenlijk altijd) geluiden over dat de resultaten ernstig zijn, maar ook dat het op veel plekken wél goed gaat. Daarbij komen dan ook altijd vragen naar de inspectiebezoeken en de gebruikte pijlers en of die eerlijk/goed/voldoende etc zijn,en wat ze precies inhouden. Wij hebben her en der ook wat dingen opgepakt over het verloop van zo’n bezoek en vroegen naar ervaringen met bijvoorbeeld andere lesroosters, andere lessen of vervangen van leraren…

De grootste groep heeft nooit gewerkt op een school waar de voorbeelden uit de vraag voorkwamen (figuur 6). Slechts een klein percentage heeft gewerkt op een school waar bepaalde leerlingen/studenten/cursisten tijdens het inspectiebezoek van het terrein werden gestuurd of expres thuis werden gehouden. Een cursus of getraind worden voor het bezoek komt meer voor in het hoger onderwijs (daar zijn vaak proefvisitaties voor de daadwerkelijke visitatie).

Figuur 6

Elke dag geven we je een lees-, kijk-, of luistertip. En elke week verzamelen we de tips van de afgelopen week op onze blog! Dit zijn de tips van 14 tot en met 19 april !

Je kunt de tips ook in de app opslaan! Handig voor wat je later nog wilt lezen of als je artikelen rondom een thema wilt verzamelen! Of, als je een lijst wilt hebben van wat je gelezen hebt! Let op: opslaan van een tip kan 24 uur, opgeslagen tips blijven uiteraard beschikbaar zolang jij wilt in de app.

Vergeten een tip op te slaan? Ze staan gelukkig gewoon in onze blog:

Blog Teacher Tapp NL
Wat is het effect van huiswerk op het leerrendement en de schoolprestaties van de leerling?
Leidt huiswerk maken door leerlingen op de basisschool tot grotere vaardigheden in plannen en verantwoordelijkheid nemen voor het eigen leerproces?
Er is steeds meer verzet tegen de toetscultuur op scholen
Autonomie van de leraar nog in de kinderschoenen
De Staat van het Onderwijs 2024
ReguLEER! Een pedagogisch-didactische verkenning van zelfregulerend leren
Podcast: Wat is de staat van ons onderwijs anno 2024?

  • Bericht gepubliceerd op:20 april 2024