De afgelopen week heeft het flink geregend in Nederland. Bij 29% van onze deelnemers in het primair onderwijs zorgde dit voor overlast/lekkage op school (figuur 1). In het voortgezet onderwijs speelde dit bij 18%.

Figuur 1

In het nieuws deze week: “Slecht slapen, huiswerk afraffelen en tot diep in de nacht scrollen: steeds meer jongeren gebruiken sociale media op een ongezonde manier. Het is een van de uitkomsten van de jeugdmonitor van de GGD, een onderzoek onder 188.000 jongeren uit klas 2 en 4 van de middelbare school.” (Bron: RTL Nieuws). Een meerderheid van de Tappers heeft leerlingen/studenten/cursisten waarvan ze weten en/of vermoeden dat ze sociale media op een ongezonde manier gebruiken en/of dat sociale media een negatief effect hebben op hun (mentale) welbevinden (figuur 2). Ook in het primair onderwijs! TikTok en Snapchat zijn de platforms waar een meerderheid van de deelnemers in het primair en voortgezet onderwijs graag een verbod op ziet onder de 16 jaar (figuur 3).

Figuur 2
Figuur 3

Een grote meerderheid van onze deelnemers is het (helemaal) eens met de uitspraak ‘Ik ben trots op mijn beroep’ (figuur 4). Mooi om te zien! Aan de andere kant zien we dat een vergelijkbare meerderheid het (helemaal) eens is met de uitspraak: ‘Het lerarenberoep heeft een imagoprobleem’ (figuur 5). We vroegen ook naar respect vanuit de samenleving (figuur 6). Ook hier een meerderheid. De meerderheid is het (helemaal) oneens met de stelling dat er vanuit de samenleving voldoende respect is voor het lerarenberoep. Dat geeft te denken: een beroep waar de beroepsgroep trots op is, maar dat een imagoprobleem heeft en vanuit de samenleving niet altijd voldoende respect krijgt.

Figuur 4
Figuur 5
Figuur 6

In onze extra vraag (die facultatief is, er zijn daarom minder deelnemers die deze vraag beantwoordden) naar het grootste probleem of de grootste uitdaging voor het onderwijs zien we dit resultaat ook terug. Zo antwoordde een deelnemer: “Het vinden van geschikte leraren, de houding van ouders en kinderen t.a.v. het onderwijs (en daarbij het vertrouwen in de school en de leerkracht) en het imago van het onderwijs.”

De top 3 van de problemen en uitdagingen die genoemd worden:

Lerarentekort, zowel kwantitatief als kwalitatief
“Het opvangen van het lerarentekort. Het werk komt op steeds minder schouders terecht “
“Goed opgeleide docenten die voldoende kennis in huis hebben om les te geven over hun vak”
“Het gebrek aan professionaliteit onder docenten (eenmaal bevoegd, hoezo ooit nog bijleren?)”

“Het niveau van leerkrachten moet echt omhoog. Ik heb collega’s, schatten, maar ze hebben nauwelijks algemene kennis en moeite met (werkwoord)spelling/rekenen. Sterker nog, ze lezen nooit boeken en ik betrap ze regelmatig op slecht Nederlands (groter als, hun hebben). Ik maak me zorgen hierover”

Werkdruk en arbeidsomstandigheden
Met daarbij gebrek aan steun van de schoolleiding
“Ophouden het zien als een roeping en dan daarom verwachten dat personeel zich buiten-proportioneel inzet, tegen een beloning die achterblijft bij de loonsontwikkelingen”
“Voldoende leerkrachten krijgen en behouden binnen het onderwijs. Er worden nog steeds leerkrachten naar huis gestuurd die drie jaar een tijdelijk contract hebben gehad om ze maar geen vast contract te hoeven geven. En daarna zijn er tig vacatures die niet opgevuld kunnen worden.”

Gedrag en  motivatie leerlingen
“Het gedrag van de leerlingen. Er is sprake van een gezagscrisis. In toenemende mate gedragen leerlingen zich onbeschoft. Ook is er sprake van weinig intrinsieke motivatie en gebrek aan zelfdiscipline en sterk verminderde mentale veerkracht”

Enkel andere antwoorden:
“Ombuigen van het slechte imago dat mede gevoed wordt door onszelf. Bijvoorbeeld doordat alleen negatieve zaken in de media komen en niet de positieve kanten van ons mooie beroep.”
“De tekorten aan goed geschoolde en bevoegde leraren, de achterstanden in basisvaardigheden en de (negatieve) invloed van social media op gedrag en leren van kinderen.”
“Verbetering van het imago en dat het probleem überhaupt op de radar komt. Het regeerakkoord wijdt ongeveer 1 zin aan het lerarentekort, dat is onacceptabel”
“Het lerarentekort: hoe krijgt het beroep weer aanzien (zonder per definitie meer salaris), hoe behouden we leraren en maken we nieuwe leraren enthousiast om zich te blijven verdiepen en ontwikkelen zonder een hoge (administratieve) werkdruk”
“Geld! Of het nu om salarissen gaat of de financiering van alles rondom les geven, zeker 80% van de problemen is oplosbaar met genoeg geld. Mits er niet allemaal (onnodige) voorwaarden aan worden verbonden”
“Niveau van leerkrachten en het behouden van de hoger opgeleide collega’s. Het is voor hen vaak niet aantrekkelijk om in het onderwijs te blijven werken, waardoor het deskundigheidsniveau en de professionaliteit verder achteruit gaan.”

“De cirkel tussen imago beroep – instroom – gedrag leerlingen. Dit zorgt bij elkaar voor een negatieve spiraal waar je hem juist opwaarts zou willen.”

Professionalisering en door blijven leren worden regelmatig genoemd bij problemen en oplossingen. In een opinieartikel werd de afgelopen week opnieuw gepleit voor registratie en verplichte herregistratie om de bevoegdheid te behouden. In januari vroegen we dit al (toen werd het ook geopperd) en daaruit bleek dat niet iedereen dit een goed idee vindt. Deze week vroegen we naar de benodigdheden op het gebied van professionalisering om de kwaliteit van lessen te verbeteren. In het primair en voortgezet onderwijs krijgt geen enkele optie een meerderheid (figuur 7). Duidelijke winnaar in het primair onderwijs is de mogelijkheid om bij anderen in de les te kijken. In het voortgezet onderwijs zien we twee hoog scorende opties: tijd voor mezelf en tijd met collega’s.

Figuur 7

In de maanden hiervoor vroegen we naar studiedagen en professionalisering. De grootste groep deelnemers in primair en voortgezet onderwijs geeft aan dat de professionalisering waar ze dit school het meest aan had, buiten werktijd plaatsvond en vrijwillig was (figuur 8). Ook geeft de grootste groep aan dat die professionalisering waar ze het meest aan hebben gehad georganiseerd werd door de school (figuur 9). In het primair onderwijs geeft een meerderheid aan zeker of waarschijnlijk wel de inhoud van een recente studiedag te gebruiken voor de eigen lessen (figuur 10). In het voortgezet onderwijs ligt dit anders. 51% geeft aan de inhoud zeker of waarschijnlijk niet te gebruiken.

Figuur 8
Figuur 9
Figuur 10

Deze resultaten en de vele verhalen over studiedagen leidden tot een vraag over de mindere kanten van studiedagen. In zowel primair als voortgezet onderwijs heeft een meerderheid van de deelnemers (minder én meer ervaren) meegemaakt dat de inhoud/activiteit niet (genoeg) aansloot bij de praktijk (figuur 11). Verder is de verdeling zoals je mag verwachten: hoe meer ervaring hoe vaker iets al eens is voorgekomen. Opvallend daarbij is wel dat minder goede inhoud en inhoud die weinig/niet bijdroeg aan professionele ontwikkeling al bij meerderheid van de deelnemers met 1-2 jaar voorkomt. We kunnen wellicht deze vraag ook herformuleren tot een vraag over wat aanwezig was bij de meeste recente studiedag en dan OOK enkele positieve aspecten toevoegen.

Figuur 11

Gezien de opmerkingen over het kwalitatieve lerarentekort, hebben we bij het schrijven van deze blog een vraag open staan over onderpresteren van collega’s en of je, als je zelf schoolleider was van je school, leraren zou ontslaan omdat ze pedagogisch-didactisch onderpresteren. We zijn weer benieuwd!

Elke dag geven we je een lees-, kijk-, of luistertip. En elke week verzamelen we de tips van de afgelopen week op onze blog! Omdat we vorige week een weekje vakantie hadden krijg je deze week de tips van 25 met tot en met 1 juni!

Je kunt de tips ook in de app opslaan! Handig voor wat je later nog wilt lezen of als je artikelen rondom een thema wilt verzamelen! Of, als je een lijst wilt hebben van wat je gelezen hebt! Let op: opslaan van een tip kan 24 uur, opgeslagen tips blijven uiteraard beschikbaar zolang jij wilt in de app.

Vergeten een tip op te slaan? Ze staan gelukkig gewoon in onze blog:

Blog Teacher Tapp NL
Echte interactie maakt een cruciaal verschil voor leerprocessen: een meta-analyse
Woord en beeld combineren in je les: 5 fouten bij dual coding
Over onbehagen, met Iliass El Hadioui
Je ego opzij: een aanvulling op het correctievoorschrift
Een leerling als co-teacher?
Looking at teacher recruitment and retention in a new light
Hoe zet je theatertechnieken zoals lichaamstaal en stemgebruik in tijdens het lesgeven?
“Luisteren moet je leren”: 5 fases van een slimme luisteropdracht

  • Bericht gepubliceerd op:2 juni 2024